.

.
.

13 Ağustos 2013 Salı

İŞTE ÖYLE BİR ŞEY


Bayramdan bu yana fabrika ayarlarıma dönemedim. Yorgunluğun getirdiği geleneksel ağrılara (diz, el, bilek, varis) eşlik eden bir de ruh sıkıntısı vardı ki dün gece uykumdan sıçrayarak uyanmama sebep olan bağrışmaların eşlik ettiği görüntü bu halime tavan yaptırdı. Çok ender olarak şanslı günümdeydim ve fazla tepinmeden derin bir uykuya dalmıştım ki açık pencereden içeri canhıraş feryatlar doldu. Adeta yataktan düşercesine kalkıp kalbim çarparak cama koştum. Yolun kıyısına parketmiş iki arabanın arasında 3-4 kişilik bir erkek grubu travesti mi, hayat kadını mı olduğunu karanlıkta tam kestiremediğim bir kadını kıyasıya dövüyordu. Çığlıklara küfür, yumruk ve tekme sesleri eklenirken ergen denebilecek yaşlarda birkaç genç de dahil oldu kavgaya. Bir süre sonra gençlerin kavgayı ayırmaya geldiklerini dayakçı grubun bir arabaya atlayıp gitmelerinden sonra anlayacaktım. Dayaktan perişan kadın arabanın tamponuna sunturlu küfürün eşlik ettiği bir tekme savurduktan sonra yere yığıldı. Gençler kadını yerden kaldırıp üstünü başını silkelediler, hastaneye götürmeyi teklif ettilerse de oncağız yediği dayağın etkisiyle çığlıklar atıp çıplak ayaklarının üstünde tepinerek "herşeyim gitti, ayakkabılarım, çantam, telefonum" diye ağlıyordu. Kavganın başlangıcını görmediğim için bir pazarlık anlaşmazlığının sözkonusu olduğunu ve dayakçı tiplerin para vermekten kurtulup üstüne bir de kadını arabadan atıp dövdüklerini tahmin etmekte gecikmedim. Lakin bir anda biriken ergenler ve daha sonra onlara dahil olan motosikletli genç kimdi, kadını tanıyor muydu bilemedim. Olayın cereyan etme sebebi her ne ise de sonuçta mağdur olan yine bir kadındı, bir "öteki" kadın. Herşey durulup yan apartmandaki komşuların çağırdığı polis de gittikten, kadın çıplak ayaklarıyla seke seke uzaklaştıktan sonra hâlâ çarpan kalbimi de yanıma alıp yatağıma döndüm ama uyumak ne mümkün. Geceyarısı savunmasız bir kadını kıyasıya döven bu adamlar evlerine dönüp çocuklarının üstünü örttüler mi acaba diye düşündüm. Ya da bugün takım elbiselerinin içine kravatlarını takıp işyerlerinde ciddiyetle çalışmaktalar mydı? Hiç vicdan azabı ya da üzüntü duymuyorlar mıydı? O kadının hayat kadını ya da travesti olması her kötü muameleyi hakettiği anlamına mı geliyordu onlarca, erkek olmaları onlara bu nefret edilesi fiziksel üstünlüğü mü sağlıyordu? Hasılı düşündüm durdum, zihnimde kadının çekiştirilip yolunmaya çalışılan sarı saçlarının görüntüsü, insanların cidden kötü olduğuna kanaat getirmiş olarak rahatsız bir uykuya daldığımda ortalık ağarmıştı bile.

Bu nedenle tatsız başladığım güne bir parça keyifi çalan zille kargo görevlisi getirdi, son kitabı "Katilin Şahidi"ni okuyup çok sevdiğim Algan Sezgintüredi'nin diğer polisiyelerini geciktirmeden yollamıştı sipariş verdiğim D&R. Elimdeki 50 sayfası kalan "Emanet Gölgeler Defteri"ni acilen bitirip ilk kitap "Katilin Şeyi"ni okumaya başlayacağım, belki dedektif  Vedat ve ortağı Tefo kafamı biraz olsun dağıtmaya yardımcı olur.

11 Ağustos 2013 Pazar

FİNİŞ



"Yorgan yitti, kavga bitti" ya da "Bayram bitti, stres gitti". Oh be!.. Bu sabah kalktığımda aynen yukarıdaki gibiydim. Mümkünse bir süre bayram olmasın :)

9 Ağustos 2013 Cuma

BAYRAMI ORTALAMIŞKEN...


Yarısını tükettiğimiz bayramın şu ana kadarki özeti bolca kahve, şeker-çikolata, tatlı-matlı, bebelere harçlık, büyüklere kutlama, hep birlikte yenen akşam yemeği, bomboş cadde, Uykusuz dergi, Algan Sezgintüredi polisiyesi ve yorgunluk...





7 Ağustos 2013 Çarşamba

BAYRAM ÖNCESİ MUTFAKTA KİM VAR?



Görsel: Buradan

Kadın sabah yataktan kalkarken aklında yarınki bayram yemeği için planladığı menü vardı. Bir kısmını dün akşamdan halletse de işin büyügü arife gününe kalmıştı. "İyi ki senede iki defa bayram oluyor" diye konuştu kendi kendine, "masrafı ayrı, yorgunluğu ayrı, telaşesi ayrı, bir de ayda bir bayram yapsak hapı yutmuştuk." Pek hoşlandığı söylenemezdi bu telaşeden ama birkaç yıldır çocuklarla, kızkardeşle biraraya gelip, en azından bir akşam yemeğinde hoşça vakit geçirmek güzeldi. Hem artık yanlarında, aralarında olmayan büyükleri de anmış, onların geleneklerini sürdürmüş oluyorlardı.

Bunları düşünürken mutfağa girmişti bile, işe akşam yemeğinden sonra ıslatılıp bırakılmış tavayı yıkayarak başladı. Ardından en önemli işe girişecekti, "portakallı, haşhaşlı tatlı" yapımına. Huyu kurusun özel günlerde, kalabalık toplantılarda hep yeni bir şey denerdi. Neyse ki şimdiye kadar eline yüzüne bulaştırmamıştı. Sebzelikte duran 3 portakalı çıkarıp yıkadıktan sonra kabuklarını rendelemeye başladı. Tarif üzerinde biraz oynama yapacaktı kendince; şerbete yarı yarıya su, yarı yarıya portakal suyu koyacaktı. O sırada ilk vukuatını gerçekleştirdi, başparmağın ilk bölümünü rendeye kaptırmıştı. Canı yanarak rendenin yedi sülalesine bir selam gönderdi ve parmağını suya tutup kağıt peçeteye sardı, rendeye devam etti. Sonra kabuksuz kalan portakalların suyunu sıkıp suyla karıştırdı, 3 bardak da şeker ekleyip ateşe oturttu. Hamurun malzemelerini çukur bir kaba yerleştirecekken aklına geldi ki oda ısısında olması gereken Sana yağını dolapta unutmuştu. E haksız da sayılmazdı yıllardır eve ne Sana ne de benzeri bir margarin girmişti, bayram tatlısı hatırına olmasa yine de zor girerdi ama "o kadar çatlak su kaçırmaz" diyerek 250 gramlık bir paketin malzemeye dahil olmasına rıza göstermişti. Dolabı açıp margarin paketini aldı ve balkonun güneş alan bir köşesine yumuşaması için bırakıp salonun camlarını silmeye gitti. Bu arada diline ta çocukluğundan kalma bir reklam cıngılı takılmıştı:
"Bu sevgi besler beni
Yalnız, yalnız, yalnız, yalnız Sana yemeli
Memlekette Sana'dır yağların en güzeli
Sanaaa, Sanaaa, Sanaaa, Sa-na"
Bir yandan yüksek sesle söylüyor, bir yandan camları siliyor, kafasından da "Hadi oradan sabun tadında, sabun kokulu Sana, yıllarca faydalı diye kakaladınız bize bu suni yağları" diyordu. Aklına geldi, bir de Vita ve Ufa vardı. Teneke kutuda alınır, bitince de içine sardunya, küpe çiçeği, begonya falan dikilir, pencerenin önüne sıralanırdı. Bu adet öyle yaygındı ki bir ara Ufa, teneke kutulara Türk motifli renkli desenler basar olmuştu. Gözünün önüne Yenimahalle'deki evin, merdiven sahanlığına bakan mutfak penceresine dizili saksılar geldi. "Annem olsaydı" diye düşündü "şimdi hummalı bir telaş içinde olur, iş yapmaktan çok sıralayıp planlamaktan yorulurdu". Derin bir iç çekti, annesi yoktu artık ne yazık ki, "zaten olsaydı bu camlar bu kadar kirlenmezdi" diye gülümsedi ve bezi banyoya bırakıp ellerini yıkayarak mutfağın yolunu tuttu.

Yağ yumuşamıştı, 2 yumurtayı, 1 bardak irmiği, yarım bardak pudra şekerini, portakal kabuğu rendelerini harmanladı. Eline hiç sevmediği halde rende kazası yüzünden eldiven giymişti, ilave etmesi gereken 3 bardak unu bulaşık ellerle zor bela ekledi, kabartma tozunun paketini ağzıyla yırttı ve hamuru yoğurmaya başladı. Hiç sevmezdi hamur yoğurmayı, işi kolaylaştırmak için dilinin ucuna gelen türküyü söylemeye başladı. Ne söylediğinin farkına varınca bir kahkaha attı. Gençliğinde bir Tatar köyünde öğretmenlik yapan halasının öğrenip kendine de öğrettiği bir Kırım Tatarı türküsüydü hamura eşlik eden: "Siyt Osman saray, saldırgan ay boyganda boyda/Sen nişanda yog edin ay hoşgildin toyga". Meraklısı için aşağıda:


Kadın Tatarcayla cebelleşirken hamur kıvama gelmişti. Fırını yaktı, kaynayan şerbetin altını kapattı ve ceviz büyüklüğünde toplar yapıp haşhaşa bulamaya başladı. Her topun göbeğine bir fındık tanesi yerleştiriyordu. Sonuncuyu da halledince tepsiyi fırına sürdü ve öğlen saatindeki dişçi randevusuna yetişmek için hızlandı. Dönüşte sarmayı planladığı sarmanın içini hazırlamaya başladı. Pirinci yıkadı, biraz ince bulgur ekledi, kıymayı dolaptan çıkardı, soğanı, sarmısağı bızztladı, baharatları serpti ve karıştırmaya bir yandan da anneannesini düşünmeye başladı. Anneannesinin sarma yapması başlıbaşına teatral bir olaydı. Sarma yapmaya niyet ettiği günler sabahın köründe kalkar ve ev ahalisini de ayağa dikip emrinde kullanmaya başlardı: "Zofra bezini yayın, soğanı soyun, maadünüsü yıkayın, piriçi ayıtlayın, yaprağı haşılayın". Onlar ardarda verilen emirlerle şaşkın malzemeyi tamamlamaya çalışırken anneanne yere oturur, örtüyü dizine çeker, tek bacağını uzatır, diğerini altına alır, gözlüğünü burnunun üstüne düşürüp dilini ağzının yan tarafından dışarı çıkararak kimbilir ne zaman parmağına girip bir daha çıkmamış yakut taşlı yüzüğünün boğduğu tombul parmaklarıyla minicik minicik sarmalar sarardı. Kadın özlemle gülümsedi, anneannesini düşünerek bir türkü tutturdu bu sefer, onun en sevdiği türküyü: "Cevizin yaprağı dal arasında/Güzeli severler bağ arasında/Üç-beş güzel bir araya gelmişler/Benim sevdiceğim yok arasında". 15 yaşında ailesinin kararıyla evlendirilmiş, çok geçmeden üstüne kuma gelmiş, hayatta kadın-erkek ilişkisine dair tek söylediği "Ben gençken öyle güzeldim ki, evli olduğumu bilmemiş de bir müddeiumumi istemeye gelmişti" olan güzeller güzeli çileli Anadolu kadını anneanne, bu sevda dolu türküyü hangi duygularla severdi bilinmez ama kadın ne zaman dinlese ve söylese anneannesini hatırlar, gözleri dolardı.

"Fazla duygusallık bünyeye zarar, hem de randevuyu kaçırtır" diyerek giyinmeye gitti kadın, çok sürmedi kendini dışarı attı, koşar adımlarla diş hekiminin muayenehanesine ulaştı, yerinden fırlayan dolguyu tamir ettirip arife kalabalığıyla iyice bunaltıcı olmuş sokaklardan geçerek eve döndü. Şimdi sarma zamanıydı ama "önce güzel bir film bulmalı" dedi ve bilgisayara doğru yöneldi.

Yukarıdaki bayram telaşındaki kadın ve ben Leylak Dalı hepinize huzur içinde bir bayram diliyorum...

Bu da meraklısı için yaptığım portakallı-haşhaşlı tatlı, esinlenme için "Selda'nın Mutfak Defteri"ne çok teşekkürler...


6 Ağustos 2013 Salı

6 AĞUSTOS 1945


6 Ağustos 1945
2. Dünya Savaşı'nda Hiroşima'ya ilk atom bombası atıldı


Sadako o tarihte küçük bir kızdı. 9 yıl sonra maruz kaldığı aşırı radyasyon nedeniyle kansere yakalandı. 


 "1000 Turna Kuşu" efsanesine göre hastalanan kişi 1000 tane kağıttan turna yaparsa iyi olurmuş. Sadako turnalar katlamaya başladı umutla. Onlarla konuştu, "Kanatlarınıza huzur yazacağım, tüm dünyada uçacaksınız" dedi. 644. turnayı katlarken öldü. Arkadaşları geri kalan 356 turnayı katlayıp onunla birlikte gömdüler. O zamandan beri turna kuşu barışın ve nükleer silahsızlanmanın simgesidir. 
Sadako bir sembol oldu, ölümünden sonra yüzlerce çocuk yüzlerce turna katlayıp hastanelere yolladılar. Hiroşima'da Sadako adına bir anıt ve ABD Seattle'da bir heykeli bulunmaktadır.


Nazım'ın 1956 da yazdığı şiirle bitirelim:

Kapıları çalan benim  
Kapıları birer birer.
Gözünüze görünemem
Göze görünmez ölüler.
 
Hiroşima'da öleli
Oluyor bir on yıl kadar.
Yedi yaşında bir kızım,
Büyümez ölü çocuklar.
 
Saçlarım tutuştu önce,
Gözlerim yandı kavruldu.
Bir avuç kül oluverdim,
Külüm havaya savruldu.
 
Benim sizden kendim için
Hiçbir şey istediğim yok.
Şeker bile yiyemez ki
Kâğıt gibi yanan çocuk.
 
Çalıyorum kapınızı,
Teyze, amca, bir imza ver.
Çocuklar öldürülmesin  
Şeker de yiyebilsinler.


Hiroşima'lar olmasın, çocuklar ölmesin, turna kuşları ülkemize ve dünyaya barış ve huzur getirsin...

 

4 Ağustos 2013 Pazar

BALKONDA KİM VAR?


Görsel: Buradan

Kadın biraz yorgun kalktı yataktan, özellikle dünkü poşet taşıma ve pişirip taşırma işlerinden dolayı "carpal tunnel sendrom"u azmış, elleri uyuşmuş haldeydi. Takmadı kafaya, bir-iki saate kalmaz açılır diye düşündü, yıllardır onunla yaşamaya alışmıştı. Ufak-tefek sabah işlerini bitirip balkona çıktı. Henüz güneş bu yöne gönül indirmediği için balkon gölgeli ve serindi. İnsan sayısının azlığı hafta sonuna işaret ederken caddeden geçen araçların yoğunluğu "Hadi oradan, yemişim hafta sonunu" der gibiydi. "Vızır, vızır, vızır" diye söylendi, "ben beni bildim bileli bu cadde böyle vızır vızır, huzur yahu huzur". Saksıdaki sebzelere eğildi, biberler hayatından memnun ve bereketli idi, iki güne bir avuç dolusu  topluyorlardı. Cherry domatesler biraz nazlıydı, iki tanesi tamamen küsmüş, kuruyup kalmıştı zaten. "İyilik yaramıyor" diye düşündü, "ne insana, ne bitkiye. Hergün sula, ilgilen, vitamin ver, hatta konuş. O yine bildiğini okuyor. Salacaksın çayıra, Mevlam kayıra". Balkon demirine bağlanmış iplere yapışmış, uzadıkça uzayan ve fil kulağı büyüklüğünde yapraklar çıkaran salatalığın durumu daha feciydi. İkide bir güzel sarı çiçekler açıp, hatta minimal boyutta salatalıklar verip ertesi gün kurutup düşürüyordu. "Hıyar işte ne olacak" çemkirdi saksıya karşı, saksının da umuruydu sanki, yapraklarını bile kımıldatmadı. Kadın kapının yanındaki semizotlarına yöneldi, arap saçını andıran gümrah yapraklarını okşadı, "bitki dediğin böyle olur işte, ekmeden bitecek, almadan verecek". Biraz bencilce bir düşünce geliştirdiği farkedip utandı, "Pardon" dedi balkonun en kalender sebzesine, "densizlik ettim, en çok seni seviyorum inan ki". Diğerleri duyduysa da tepki vermediler ya da içlerinden "Biz sana yapacağımızı biliriz" dediler. 

Kadın tekrar cadde tarafına yöneldi. Sarı elbiseli, kızıl saçlı bir genç kadın yanında beş yaşlarında gösteren bir oğlan çocuğuyla yaklaşıyordu. Çocuk gözüne taktığı güneş gözlüğünün verdiği havayla aradaki yılları dev adımlarıyla atlamış, ergen tavırlarla yürüyordu yolda. Kocaman bir kamyon geçti ana-oğulun hizasından, içi eşya doluydu, birileri taşınıyordu belli ki. Ağaçlara takıldı sonra gözü, "Bu yıl akasya çiçeklerinin petalleri fazla dökülmüyor, en azından içeri girmiyor" diye düşündü biraz şaşırarak, geçen yıl süpürmekle bitirememişti hem balkondan, hem evin içinden. Gerçi hemen balkonun dibindekinin kemirilmiş gibi çirkin bir şekilde budanmasının, bir diğerinin de tamamen kesilmiş olmasının etkisi olabilirdi ya da bu yıl çiçek ve rüzgar geçen yıla göre daha azdı. Burun deliklerine mis gibi bir koku doldu, nerden geldiğini anlamaya çalışırken üst komşunun balkonundan sarkan yeni yıkanmış perdelerini gördü. "Yakında çiçek-ot kalmayacak, deterjan kokusuyla avunacağız galiba" diye derin bir nefes daha aldı. O esnada kullanılmayan yan balkonda yuvalanan tombul güvercinlerden biri karşı komşunun sardunyalarına pike yaptı. Kadıncağız çiçeklerini korumak için saksının çevresini sivri uçlu çöp şişlerle donatmıştı ama güvercin kısmı çöp şiş seviyor olsa gerek ki aldırış etmeden uygun bir nokta bulup konuşlandı ve sardunyaları didiklemeye başladı. Yalnızca çöp şişi değil, ekşiyi de seviyordu galiba güvercinler.

Caddenin karşısındaki restoranın önünde duran dore renkli Vosvos'a yüzünde gülümsemeyle bakmaya başladı kadın, ta çocukluğundan beri Volkswagen arabalara bayılırdı. "Aşk Böceği Hörbi" filmini hatırladı sonra, seyrettiği Seyran Sinemasının bordo kadife perdelerini, pembe ışıklı apliklerini. Neredeyse Yenimahalle'ye, çocukluğuna dönüyordu ki kaldırımın kenarında parketmiş kiralık minibüsün etrafında bir hareketlenme oldu. İki adam ve bir kadın minibüsün cadde yönüne saklanmış, kafalarını kaldırıma doğru uzatmış bakınıyor, adeta saklambaç oynuyorlardı ki daha "ne yapıyor bunlar" diye düşünmeye kalmadan şaşkın şaşkın bakınan bir çocuk göründü aracın arkasından. Üçü birden bağrışarak çocuğun önüne atladılar, çocuğun ödü patladı. "Ebeveyn usulü bir şaka izledik sayın seyirciler" diyerek içeri girdi kadın. "Ben en iyisi yönetmen usulü bir film izleyeyim" ve nicedir aklında olup ihmal ettiği Whoopi Goldberg'in başrolü oynadığı "Mor Yıllar" filmi için monitörün başına oturdu.

1 Ağustos 2013 Perşembe

BEN BUGÜNLERDE...






Böyle güzel kartlar aldım blogger dostlarımdan. Bu yıl "kart etkinliği" yok. Hayli yorulduk organizasyon yaparken üç yıldır ama bir kart yollama geleneği oluştu sanki aramızda. Artık adresler elimizde, olmayanı da isteriz olur biter. İşlem bu kadar basit ama posta kutusunu açınca  size gülümseyen bir kart bulmanın keyfi paha biçilmez. 


" -Odam, kitaplarım, olağan dünyam-
Tül perdede Ağustos ışınları"

demiş Ataol Behramoğlu. Bugün itibariyle Ağustos'a açtık kapıları ama ben Ağustos'a inat "Mart"ı okuyorum Alper Atalan'dan. Rahat okunan, eğlenceli bir kitap olsa da bazen burun direğinde hafif bir sızı oluşturabiliyor. Şimdilik en çok "Gırnatacı Platin Emre" öyküsünü sevdim. 


Bir de şöyle birşeyler pişirdim. "Ne varmış bunda, bildiğimiz sarma" diyeceksiniz ama bildiğiniz sarma değil işte. "Uydurukçu sarması" bunun adı, bizzat uydurdum. İç harcında ince bulgur, yumuşak beyaz peynir, ceviz, domates, soğan, maydanoz, nane ve karabiber var. Galiba pek güzel oldu.

Ayrıca sürpriz iyi haberler aldım, 32 kısım tekmili birden saçma sapan rüyalar gördüm, bilgisayarda "Hotel Dash-Suite Success" ve tablette "Candy Crush Saga" oynamaya devam ettim ve yaz başından beri film izlemediğimi farkettim. En iyisi ben gidip bir film seyredeyim, kalın sağlıcakla...