ANKARA/EKİM-PAZARTESİ

Çok kötü uyunmuş bir gecenin ertesinde hala sersem gibiyim. Dün bütün gün sırf "Sarı Saruhan" rolündeki Kıvanç Tatlıtuğ'un hatrına "Organize İşler"in dizi olarak çekilmiş üçüncüsünü izledim, saçmalıkta sınır tanımıyordu ama Tatlıtuğ o derece güzel bir oyunculuk sergiliyordu ki sadece onu seyretmek bile harcadığım zamana değdi.

Akşam yatmaya giderken babamı andık, yaşı ilerlediğinde saat 22.00 oldu mu bir dakika durmaz, "Zatım yatmak yapıyor" diyerek oturduğu yerden kalkar ve evin içinde kim varsa tek tek "İyi geceler" demeden de yatağa girmezdi. Bunları düşünerek ve biraz hüzünlenerek girdim ben de yatağa. Annemle babamın senelerce oturduğu bir evde uzun süre kalınca onları neredeyse her gün anmamak mümkün değil. Eşyalarda, duvardaki resimlerde, mutfaktaki inatla kendisinin döşediği şakülü kaymış fayanslarda (tamirat konusundaki inadı meşhurdu zira), annem çok sevdiği için atamadığım solmuş yapma çiçeklerde, radyatörün üstünde duran babamın el emeği eski İstanbul evi maketinde, modası geçmiş TV sehpasında, yılların battaniyelerinde, annemin altındaki kanepeye oturup bir yandan dantel örerken bir yandan dizi izlediği artık yakmadığımız floresan lambada, babamın çerçeveye dönüştürdüğü eski bir saatte (ki onu dün sonunda atabildim, zira elime her aldığımda bir parçası düşüyordu) ve daha pek çok şeyde hep onları görüyorum, anıyorum. Sanıyorum bu duyguyla yatınca da uyuyamadım. Baktım olmuyor dönüp duruyorum, laptopu açtım, MUBİ'de yayını başlayan, geçen yıl Altın Portakal Festivali'nde birinci olan ama bilet bulamadığım "Tavşan İmparatorluğu"nu izlemeye başladım. Ağır tempolu, karanlık ve ruhu yoran bir filmdi. Konu ve amaç iyi olsa da izlemesi zor olunca yarıda kapattım ama yine uyuyamadım. Dön baba dönelim derken fasılalı olarak uyana uyuya sabahı ettim. Filmin kalan kısmını da sabah izleyip sersem sepelek kalktım. Balkona çıkar çıkmaz önce caddeden akan araba seli karşıladı beni, ardından kuşlar:

Kocam Bey bunları bulgura alıştırdı ya, daha perde kıpırdarken mahallenin neredeyse tüm kuşları gelip "Haydi kahvaltımız nerede?" diyor. Üç çeşit güvercin var; alacalı, açık renkli ve en çok görülen boynu hareliler. En edepsizleri alacalı olanlar, Kolajda en alttaki ikilinin sağda duranının adı Tramp, oldukça tombalak, bir ayağı da aksak, hepsinin reisi sanki, kavgacı mı kavgacı. Kesin diğer kuşlarla dalaşırken sakatladı ayağını. Arada bir kumrular geliyor güvercin kalabalığına, bir kanat darbesiyle alaşağı ediyorlar garibanları. Bir haftada iki kilo bulgur bitirdi oburlar, Japon balığı gibiler doyduklarını bilmiyorlar.

Sevgili kaptanımız Lesliyan 24 Ekim itibarıyla yeni bir birlikte yazma etkinliği başlatıyor bloglarda. Bana çok iyi gelen bir etkinlik bu, haydi siz de açıklama için Mindmills isimli blogu okuyup aramıza katılınız. 

Yeni haftanız güneşli ve güzel gelsin...

ANKARA/EKİM-ISLAK GÜNLER

Bir haftadır uğramamışım mekana. O bir hafta sular seller, gidilemeyen yollar, gidilebilen doktorlar, resmi daireler ve okunan kitaplarla geçti ama yazma hevesi gelip gelip gitti. Sonunda sular seller biraz hafifledi, yollar ertelendi, doktordan iyi şeyler duyuldu, resmi dairelerden umulmayan olumlu sonuçlar alındı  ve artık yazma zamanı geldi. Başlamadan sorayım İstanbullu dostlar, yağışlardan dolayı bir sıkıntınız yoktur umarım?

Elbette İstanbul kadar olmasa da Ankara da yağıştan nasibini aldı, malum şehrimizde de asfaltın altında dereler var, hatta biri, Bülbülderesi bastığımız toprağın altında akıyor ve yağmur şiddetlenince de ben buradayım dercesine seller götürüyor caddemizi. Henüz o aşamaya gelmedik ama önümüz kış, yaşanacak bunlar. Bugün hava kapalı, yağmur ara sıra zorlamayacak kadar serpip geçiyor, ruh pilim şarj olmadığı için de keyfim pek yerinde değil. Hesapta yarın kız kardeşle bir tura katılacaktık, işe bakın ki tur Adapazarı dolaylarında ve longozlu, göllü, ormanlı bir turdu. İptal olmasaydı yan yatıp çamura batabilirdik 😂 Her zamanki gibi kul kurarken kader güldü, neyse ki zamanında güldü de telef olmadık oralarda. 

Ankara'da kaldığımız ev aile evimiz, yani ilk gençliğimin geçtiği, evden ayrıldıktan sonra bile sık sık gelip gittiğim, oğlumun öğrenim aşamalarını geçirdiği, annemin, babamın ölümünden sonra da yazları sıcaktan kaçtığımız ev. Böyle aralıklarla gelip gitmenin bazı sıkıntıları oluyor, meğer 2022'den beri su sayacımız arızalı imiş, bu zamana kadar bize ne bu konuda bilgi veren oldu, ne de bizzat haberdar olduk. Otomatik ödeme talimatlarının böyle sakıncaları da mevcut. Ankara'ya geldikten kısa bir süre sonra sayaç görevlisi kapıyı çalıp sayacımızın arızalı olduğu müjdesini vererek 6000 küsur liralık bir faturayı burnuma dayadı. İyi güzel de 4 yıldır neredeydiniz. Neyse, bu tür konularda muhatabım sayaç görevlisi değil tabii ki. Kalktık gittik en yakındaki itiraz merciine, elemanlar gayet olumlu yaklaşıp yol gösterdiler, sayacımızın ertesi gün değiştirileceğini söylediler, o yüklü miktarın da incelenip bir rapor çıkacağını belirttiler. Eyvallah deyip döndük geldik, gerçekten ertesi gün sayaç değişti. Gel gör ki aradan geçen 3,5 ayda ne rapor çıktı, ne de bize su parası geldi. Kaç kez telefonla aradıysam da dişe dokunur bir bilgi alamadım. Sonunda geçen hafta üç aylık su parası topluca geldi ama diğer toplu rakamda bir değişiklik olmadı. Sıvadık paçaları, atladık metroya ve ASKİ merkeze vasıl olduk. Karşımıza çok sempatik ve yol gösterici bir hanımefendi çıktı. Derdimizi dinledi ve burada olmadığımız süreler için Enerjisa'ya gidip aylık ödemelerimizin çıktısını almamızı önerdi. İki yıl eksiğiyle çıktıları aldık ve dün aynı görevliye ilettik. Sonuçta ödenecek tutarımız üçte bire indi, vezneye uğradık borcumuzu eda ettik ve bu sorundan alnımızın akı, cüzdanımızın hafifliği ile kurtulduk. Yapılacak sevimsiz işler listesinin bir maddesinin üstünü böylece çizdik, bir diğer doktor maddesini de geçen hafta halletmiştik. 

Aslında üç gündür Alpay üzerine yazmak istiyordum ama dediğim gibi bu ara gündem kabarık. Alpay'ı daha doğrusu sesini ve şarkılarını çok severdim, her şeyden öte Ankaralı bir şarkıcıydı ve yolda belde karşılaşırdık. Bir dönem Soysal Pasajı'nda çorapçı dükkanı açmıştı, Soysal Pasajı benim gençliğimin AVM'si gibiydi. Giyim kuşam, ayakkabı, çanta, iç çamaşırı, parfümeri, abiye kıyafetler, ev eşyaları, kuyumcu, eczane ne ararsanız vardı. Nişan yüzüklerim bile oradan alınmıştı. Her neyse işte o dönemlerde kendisinin zaman zaman kasasında durduğu çorapçı dükkanına çorap almak için değil de Alpay'ı görmek için girerdik. Sonra ben bir seyahat  acentesinde staja başladım, Alpay'ın reklam şirketi de aynı binanın üst katındaydı. Ara sıra merdivenlerde karşılaşırdık. Ama benim Alpay hayranlığım henüz ilkokuldayken başlamıştı. TV'siz zamanlardı ve en büyük eğlencemiz radyoydu. Hafta sonları akşam reklamlarında "Alpay'la Randevu" diye bir program yayınlanırdı, orada kendi sesiyle programını sunar ve şarkılarını seslendirirdi. "Eylül'de Gel" ve "Fabrika Kızı" henüz piyasalarda yoktu, ben "Ayrılık Rüzgarı"nı söylesin diye beklerdim, çok severdim o şarkısını.

Kısacası Alpay Ankaralı gençlerin büyümesinde çok katkısı olan bir sanatçı idi. Yaşı epey ilerlemiş olmasına rağmen ölümü sevenlerini üzdü elbette, kadife sesinden dökülen şarkılarıyla yaşayacak artık. 

Antalya'daki balkon misafirlerimizi hatırlarsınız, kumrularımız sabah kahvaltısını orada yaparlardı. Kocam Bey Ankaralı kumru ve güvercin ahalisini de beslemeye karar verince her sabah balkonda bir güvercin-kumru curnatası yaşanıyor. O kadar samimileştiler ki aşağıdaki görüntü oluştu:

Bu aralar Aria Aber'in "İyi Kız" isimli kitabını okuyorum, bir göçmenlik öyküsü, eş zamanlı olarak da Storytel'de yine bir göçmenlik öyküsü olan "Baba İzi"ni dinliyorum. Aşırı dozdan gidebilirim ama kitap güzel gidiyor, o kadarını söyleyeyim. 

Bir haftaya yetecek kadar uzun yazdığımın farkındayım, huzurdan ayrılıyor ve iyi hafta sonları diliyorum...

ANKARA/EKİM-ŞEHRİN GİZLİ KÖŞELERİ

Annemin ailesi annem 16 yaşındayken Niğde'den Ankara'ya taşınmış. İlk yerleştikleri yer Niğdeli çoğunluğun olduğu Kayabaşı Mahallesi olmuş. Öyledir ya, bazı şehirlerin bazı semtlerinde çoğunluk belli yörelerden göçen insanlardan oluşur. Şehrinden ilk kez temelli ayrılan dedem hemşerilerinin yoğun yaşadığı bir semti yabancılık çekmeyeceği ve güvenilir bir yer olarak düşünmüş olsa gerek. Eski Devlet Konservatuvarı arkasındaki kendi evleri yapılıp da taşınıncaya kadar bir süre orada oturmuşlar. O evin de bir süre sonra Hatip Çayı taşkınında yıkılacağından haberleri yokmuş haliyle.

Annem ben kendimi bildiğimden beri Kayabaşı'ndaki o ilk evinden, oradaki komşularından, arkadaşlarından bahseder dururdu. Annem bahsetmese Ankara'da böyle bir yerleşimden haberdar bile olmayacağım aşikardı. Bizim bildiğimiz Kale idi, onu da çocukluğumda anneannemin kuzenlerinden birinin orada oturması ve ara sıra o iki katlı ahşap evin gıcırdayan merdivenlerinden çıkarak onları ziyarete gidişimiz nedeniyle bilirdim. Binanın girişindeki küçük odada yüzlerce kanarya vardı, biteviye cıvıldar dururlardı, unutulacak gibi değildi zira.

Kayabaşı Kale'nin arka yamacına sıralanmış evlerden oluşuyor. Ankara uzmanı kardeşim dün aileye özel bir gezi yaptırdı bize ve yıllar süren merakımı böylece gidermiş oldum. Tabii ki mahalle son demlerini yaşıyor, evlerin çoğu yıkık dökük, çoğu terk edilmiş, kalanlarsa harap durumda. İçlerinde yaşayan insanlar yoksul, çocuklar bakımsız, tam bir perişanlık.

Mahalle kalenin eteğindeki ve benim fotoğrafı çektiğim taraftaki yamaçta kurulu. Osmanlı döneminden önce bu civarda sof ticareti ile uğraşan tüccarlar otururmuş, gayet varlıklı ve seçkin bir semtmiş. Ankara ile bağlantısı olan çoğu kişinin Ankara keçisi olarak bilinen tiftik keçisini ve bunlardan elde edilen "sof" kumaşını bildiğini varsayıyorum. Sof son derece değerli ve kaliteli bir kumaş türü olup yazın serin kışın sıcak tutarmış ve daha ziyade padişahların giysileri için kullanılırmış. Şu anda Ankara'da tiftik keçisini ara ki bulasın. Zaman içinde keçiler sof ticareti için gelip eski Sümerbank binasının yerinde bulunan Taşhan'da kalan İngiliz tüccarlar tarafından tıpkı bazı tarihi eserler gibi yurtdışına kaçırılmış, bizim sof Angora kumaşına dönüşmüş, onlar sof giyinirken, biz polyestere kalmışız 😄 Hal böyle olunca da o varlıklı ahali yok olmuş, mülkler el değiştirmiş, çoğu bakımsız kalmış ve bugünkü haline dönüşmüş. Muhtemelen şu aşağıdaki metruk konak o zamanlardan kalma:

Semt günümüzdeki bakımsız haline zıt olarak oldukça önemli tarihi yapılara da sahip. Bunlardan biri Selçuklu döneminden kalma "Kırklar (Kadılar) Mezarlığı. Ahi Elvan'ın, bazı ahi reislerinin, kadıların mezar taşlarının bu mezarlıkta olduğu biliniyormuş. Her ne kadar Ankara yoktan var edilmiş bir şehir olarak geçse de marşlarda gayet önemli bir tarihi alt yapısı da var, özellikle ahilik açısından. Mezarlık koruma altına alınmış:

Mahallede restore edilmiş 13. ve 15. yüzyıla ait iki cami gördük, Saraç Sinan ve Molla Büyük Camii. Ayrıca lüleleri kırılmış ve suyu kesilmiş olsa da iki tarihi çeşme çarptı gözümüze:

Kayabaşı'nda önemli bir kalıntı daha var, Roma Dönemi su yolu, Elmadağ'daki kaynağın suyu bu oluklar aracılığı ile bölgeye taşınmış:

Ve Maksem ya da diğer deyişle su terazisi, suyun dağıtıldığı bölge:

Bir ülkede bu kadar çok tarihi eser, önemli kalıntılar, kültürel miras olunca kıymeti bilinmiyor galiba, nasılsa elimizde çok var, yok olan olsun mantığı mıdır, parasal yetersizlik midir, liyakatsizlik midir bilemedim, keşke biraz daha değer bilir olsaydık. 

Bunca önemli eserin, kalıntının arasında mahalle perişan:

"Hımış" tekniği ile yapılmış bu ev ne kadar güzeldi kimbilir gençliğinde. Ahşap iskeletin arasına tuğla ya da kerpiç doldurularak yapılan inşaat türüne hımış denilmekte imiş.

Bakkal kapalı ama kafe açık 😀

Bu da mahallenin tarihi simitçisi, gerçek Ankara simidi olduğunu iddia ettiler ama benim tarzım olmadığını yiyince anladım, fazla yumuşak ve tuzsuzdu. Başkaları sevebilir, zira odun ateşinde pişiyordu.

Kayabaşı'nda yokuşlarda ter dökerek, inişlerde tırnak sökerek yaptığımız epey yorucu ama faydalı ve keyifli yürüyüşümüzü orada yaşayanların durumuna hüzünlenerek ve annemi anarak bitirdik. Hayattayken onu buraya getirmediğimiz için de çok hayıflandık. Finali antikaların sergilendiği bir cafede kahvelerimizi içerek yaptık. Darısı diğer keşiflere...

ANKARA/EKİM-GÖKSEL ARSOY

Göksel Arsoy ölmüş. Güzel olduğunu düşündüğüm (bilemeyiz tabii tam olarak) uzun bir hayat yaşadı, huzurla uyusun.

Haberi duyunca zamanda yolculuk yaptım, çocukluğuma ışınladım kendimi. Ayşecik'li filmlerden sonra (annem sinema hastasıydı, hatırlamadığım başka filmlere de gitmişimdir mutlaka) bilinçli olarak izlediğim ilk yetişkin filmiydi "Şafak Bekçileri". Ben çok çocuktum, annemse çok genç, henüz otuzlarına bile gelmemişti. İlkokula başladığım sonbahardı. Annem filmdeki Leyla Sayar'ın giydiklerine benzeyen, beli kalın kemerli, etekleri büzgülü elbiseler ve ince topuklu ayakkabılar giyerdi. Boynuna iri boncuklu kolyeler takar, omzuna attığı orlon hırkanın üstten ilk düğmesini ilikler, alttakileri açık bırakırdı, çünkü öyle modaydı. Revedor Kolonyası kokardı, bitince şişesini alıp Ulus'ta halen eski mağazasında devam eden Eyüp Sabri Tuncer'de doldurturdu. Kolundaki olmazsa olmazı altın bileziklerinin şıngırdadığı eliyle elimden tutar, Seyran Sineması'na yollanırdık. Bir yıl oturduğumuz bahçeli, küçük evimizin iki sokak üstündeydi sinema. Ergenlik hayallerimizin kaynağı Yeşilçam filmleri oynatırdı yalnızca. Eğimli bir zemini, deri kaplı kırmızı ahşap koltukları, pembe apliklerin aydınlattığı lambri kaplı duvarları vardı. Orada izlemiştim "Şafak Bekçileri"ni, beni çok etkilemişti, oysa o yaşımda bile sarı saçları ve bebeksi yüzüyle Göksel Arsoy'a bayıldığım söylenemezdi, benim kahramanım bir süre sonra Kartal Tibet olacaktı. Sanırım filmden etkilenme sebebim dayımın da filmdekiler gibi pilot üsteğmen olmasıydı. Uzun süre filmi düşündüğümü hatırlıyorum.

Dayım muhtemelen filmi izlemiş ve o benden daha çok etkilenmiş olacak ki yazması için verdiğim, pütürlü, bordo bir kapağı olan hatıra defterime hiç aklımdan çıkmayan şu satırları yazmıştı:

"Bir gün vücudum parlak madenlerle kaplanmış olursa, vazifesi yaşatmak için ölmek olan dayını bu satırlarla hatırlarsın". Ne parlak madenlere bir anlam verebilmiştim, ne de ortalıkta savaş yokken niye yaşatmak için öleceğine. Ama o sayfaya dayımın teğmenken çekilmiş soluk bir vesikalığını yapıştırmış, hatıra defterimi de bir şekilde kaybetmeyi başarmıştım. Keşke dursaydı, annemi o çağın ilkokul tedrisatından geçmişlere özgü eğik el yazısıyla, babamı işlek italik harfleriyle, okuması-yazması olmayan anneannemi sadece imzasıyla anabilseydim. 

Dün Göksel Arsoy'un ölüm haberini alınca içimden "Şafak Bekçileri" filmini tekrar izlemek geldi, buldum internetin gayya kuyusunda:

Dayımın filmde uçağı düşüp ölen Faruk rolündeki Ekrem Bora'dan ve başta ve son bölümde uçağı yanan, arızalanan Göksel Arsoy'dan etkilenerek hatıra defterime o cümleleri yazdığını fark ettim. O da çok genç ve idealistti muhtemelen o yıllarda. İyi bir ömür sürüp seksenini aştıktan sonra yatağında öleceğini bilemezdi haliyle. İçim sızladı bir an, gençlik elden öyle çabuk uçan bir kuş ki, ardından bakakalıyoruz ancak. 

Filme gelince, acemiler resmi geçidi gibiydi. Leyla Sayar çok güzelmiş, Nilüfer Aydan'sa çok zarif. Ekrem Bora gençken de yaşlı görünüyormuş. Göksel Arsoy ise yüz hatlarını hiç kaybetmeden yaşlanmış anlaşılan. Müthiş acemi oyunculuklar, seslendirme dersen ilkokul müsameresi boyutunda. Anladım ki başka şeyde değilse de filmcilikte çağ atlamışız.

Göksel Arsoy'u filmlerinde fazla tercih etmesem de yıllar sonra bir gazino sahnesinde alkışlayacaktım. Lisedeydim, annem, babam, halam, eniştem, kuzenlerim toparlanıp-Köşk ya da Şato Yazar'dı sanırım, tam hatırlayamıyorum-Göksel Arsoy'u dinlemek için aile matinesine gitmiştik. Kalabalık, sıcak, bunaltıcı bir salonda ter dökerek geçen saatlerden sonra assolist olarak çıkmıştı sahneye. İlk şarkısı da amcası Yesari Asım Arsoy'un bestesi olan "Ömrüm seni sevmekle nihayet bulacaktır" olmuştu. O yıllarda çok popülerdi oyuncuların sahneye çıkması ama Arsoy'un sesi ve okuyuşu gerçekten güzeldi, aileden geçme bir genetik yapıydı sanırım. Eniştem mest olmuştu, günlerce "Allah bir insana verdi mi veriyor yahu, oyunculuk onda, yakışıklılık onda, ses onda" diye Göksel Arsoy güzellemesi yapmıştı. O konserden Arsoy dışında hatırladığım bir de Semiramis Pekkan var. 

Dün gece geç vakte kadar izlediğim "Şafak Bekçileri"nin ardından uykum kaçtı, ben de şafak bekçiliği yaptım, şu anda hala gözlerim yanıyor ve başım ağrıyor. "Küçük Şeylerin Tanrısı"nı okumaya devam, epeyce unutmuşum hafıza tazeliyorum. Anılardaki gerçek karakterleri romanda tanıyorsunuz haliyle. O nedenle ilk kitabı okumayanlara önce anıları okuyun diyeceğim. Sonra eşleştirmek çok daha zevkli ve kolay oluyor. 

Salı gününüz sallanmasın, güzel geçsin...

ANKARA/EKİM-AY DÖKÜMÜ

Dün tatsız bir baş ağrısından dolayı neredeyse hiç uyumadan geçirdiğim gecenin sabahında hamaratlığım tutmuş olacak ki kamuflaj koltuk örtülerinden başlayarak kirli sepetinde bekleyen tüm çamaşırları yıkayıp üç ip dolusu serdim. Doymadım, elektrik süpürgesini açıp halıları süpürdüm, tozları aldım. Ardından mutfağı toparlayıp biber dolması yapıyordum ki telefonuma gelen "Maaşınız yattı" mesajıyla "Aaa" dedim, "Ekim gelmiş". Oysa bir Eylül sonu yazısı bile yazmıştım. Uykusuzluk kafamı bulandırdı sanırım. 

Madem Ekim'e gelmişiz o zaman bir Eylül dökümü yapalım bakalım. Esasen bu ay artarda vefat haberleri, ağrılar, sızılar, doktor ziyaretleri ile geçip epey can sıkıntısına sebep olsa da araya birkaç hoş buluşma, okunan kitaplar, tek bir tane de olsa film ve dizi sığabildi. Bir kere iki eski öğrencimle buluştum ki bu buluşmalar okulda geçen 28 yılın tüm tatsızlıklarını unutturup sadece güzel zamanlara ışınlıyor. Her iki öğrencimin de derslerine 80'lerin başında girmiştim. Henüz mesleğimin başında ve çok gençtim haliyle. Ayrı dönemlerde, ayrı sınıflarda okutsam da ikisi de çok başarılı çocuklardı ve kendi ilgi alanları doğrultusunda yüksek öğrenim yaptılar ki meslek liselerinde biraz zordur üniversite kazanmak. Ne zaman görüşsem mutlu oluyorum şu andaki durumlarına az da olsa katkım olduğu için. Birkaç arkadaş buluşmasıyla, yürüyüşle, Çiko ile geçip gitti günübirlik Eskişehir gezisiyle başlayan Eylül. Ankara sonbaharı biraz erken getirip Antalya'yı özletse de bir süre daha buralardayız sanırım.

Eylül'de okuduğum 8 kitabın neredeyse hepsi beni nitelik açısından tatmin ederek bitti. Geçen ayki kadar çok olmasa da 8 kitap da fena sayılmaz, üstelik okuduklarımdan bir tanesi 600 sayfayı aşan bir tuğla idi.

"Saf Değiştiren" güzel ama daha ziyade erkeklerin hoşlanacağı türden bir savaş kitabıydı. Savaş kelimesi tüylerimi ürpertirken kitabı da çok sevemedim haliyle. Yazarın daha önce okuduğum "Almanca Dersi"ni çok beğenmiş ve bunu da ona güvenerek almıştım ama diğeri gibi değildi. "2010" o yılların bir Türkiye panoraması gibiydi, içine aşklar, ihanetler, entrikalar da sığdırılmış 600 küsur sayfa oku oku bitmedi. Mehmet Eroğlu sevdiğim bir yazardır ama daha iyi kitaplarını okumuştum diyeceğim. 

Bu ayın yıldızı elbette ki Arundhati Roy oldu, "Sığınağım ve Fırtınam"da anılarını yazmış ama bir roman gibi okuyorsunuz, zaten kendisi de öyle okunmasını arzu etmiş. Ben Roy'u "Küçük Şeylerin Tanrısı" ile tanımıştım çok yıllar önce ve hayran kalmıştım. İkinci kurmaca kitabı "Mutlak Mutluluk Bakanlığı"na ise yıllar sonra kavuşabilmiştim. Roy bir aktivist, kurgu dışı kitaplar, yazılar yayınlıyor ama kurmacaya seyrek el atıyor, lakin anıları bizi uzun zaman beklettiğine değdi. Mutlaka okuyun derim, ilk kitabını okumadıysanız ona da bir el atıverin naçizane tavsiyem. Ben uzun zaman önce okuduğum için hafıza tazeleme açısından tekrar okuyacağım. 

Bu ay çevirisini İtalyanca'dan Eren Cendey'in yaptığı, yeni çıkan üç kitap okudum. "Kara Eylül" 72 Olimpiyatları'nın fonunda bir büyüme hikayesi. Kırılgan Çağ ise Kurt Dişi denilen bir arazide önceden işlenen bir cinayeti, bunun yıllara etkisini, anne-kız ilişkilerini konu alıyor, severek okudum ama asıl beni çarpan kitap Rene Karabash'ın "Geriye Kalan Kadın"ı oldu. Arnavutluk'un kırsal kesiminde "Yeminli Bakireler" denilen bazı kadınlar erkek kimliğini benimseyerek toplumsal özgürlük kazanmakta imiş. "Ostaynitsa" adı verilen bu kadınlardan birini konu alıyor kitap. Konusu kadar da ilginç bir yazım dili var, tavsiyemdir.

"Yanlış Karar" yine Eren Hanım'ın çok iyi bir çevirisi ama konu bana biraz vasat geldi. Kolay okunan bir kitap, bir yanlış mesajın sebep olduklarını konu edinmiş yazar. "Her Biri Hala Burada" çok sevdiğim yayınevi Medusa'dan çıkmış. Değişik öyküler okumak istiyorsanız size göre.

Ah "Oblomov", Ağustos'un yarısından çoğunu almıştı, Eylül'ün de yarısını yedi. Dinle dinle bitmedi ama dinlemeye de değdi. "Fukaranın Ahı" Başar Başarır'ın derlediği atasözleri ve anlamlarından oluşuyor. Çoğu bildiğimiz şeyler, ilginizi çekiyorsa Deniz Yüce'nin güzel seslendirmesi ile dağarcığınıza bazı sözler ekleyebilirsiniz. Eylül'ün son sesli kitabı "Ferdi ve Şurekası" oldu, bizi Osmanlı'nın son dönemlerine döndüren hüzünlü bir kitap.

Yukarıda da belirttiğim gibi izleme açısından kısır bir aydı Eylül. Ütü yaparken izlediğim "Sultana"yı filmden saymıyorum ama Netflix'de yayınlanan "Notes From The Last Row" iyi bir Kore dizisiydi. İlginizi çekerse buyrun. 

Ve son olarak kahve içelim güzelleşelim:

Dün akşam itibarıyle yeni bir diziye başladım: "Cennetin Doğusu". John Steinbeck'in aynı adlı kitabından uyarlanmış dizi Netflix'de. Çok yıllar önce, orta son veya lise birde iken Yenimahalle İlçe Halk Kütüphanesi'nden alıp okumuştum. Gelgelelim birbirine düşman iki kardeş dışında aklımda pek bir şey kalmamış, şimdi diziyi izleyerek hafıza tazeleyeceğim. O kütüphanenin benim edebi alt yapımın oluşmasında katkısı çok fazladır. O kadar çok kitap alıp okurdum ve o kadar hızlı okurdum ki sabah alıp akşam üstü değiştirmeye gittiğim bir kitabı verirken kütüphanenin hiç gözümün önünden gitmeyen inci yapılı, sarışın kadın görevlisinden azar işitmiştim, "Bu kadar hızlı okuyup aynı gün getirme, bulamıyorum kartını" diye 😂

Ekim ayı güzellikler getirsin sevgili dostlar...

 

ANKARA/EYLÜL-AY BİTERKEN

Telaşlı, sıkıntılı ve üzücü günler geçirdim. Gelen ölüm haberleri, üşüten hava ve bir haftadır sağ yanıma yapışan ağrı tadımı kaçırdı. Doktora gitmeyi sevmiyorum. Babam olsa şöyle derdi  "Değil ki bu aşk meselesi seveceksin, mecbursan gideceksin". Müthiş ağrılı ve uykusuz bir gece geçirince sabah kalkıp Sevda'yı aradım, "Bana eşlik eder misin?" dedim, hiç kırar mı beni Çekirgem, dersini iptal etti benim için. Cuma sabaha randevu alıp gittik. Milyon tane kan testi, topu topu bir tane idrar testi 😂 ve ultrason istedi. Ultrason için su içip gelmek gerekiyormuş, ayrıca o gün müsait değilmiş, bugüne randevu verdiler. Peki dedim, sonra laboratuvara gidip 10 tüp kadar kan verdim, sonra da açlıktan ölmemek için hemen hastanenin yanındaki simitçiye daldık. 

Evham yapmamak için e-nabıza girip kan sonuçlarıma bakmadım, dr baksın bana söylesin dedim. Nitekim öyle oldu. Bugün Sevda'nın görevini kız kardeş devraldı. Sabah evden bir miktar su içerek çıktım, yol boyu da 1,5 litreyi devirdim. Neredeyse burnumdan fışkıracaktı ki fazla bekletmeden aldılar Allahtan. Ultrasonda ufak-tefek aksaklıklar çıktı, "Ölüyor muyum?" dedim, "Bunlarla ölünmez" dediler 😂 Raporu alıp diğer binaya doktorumun yanına gittim. Kanaat notuyla sınıfı geçtim. Ağrıma sebep olacak bir durum da bulamadı. Kendi koyduğum teşhisten emin oldum: Hassas barsak sendromu, yıllardır çekerim ve bazen böyle atağa kalkar. Neyse epeydir detaylı tetkik yaptırmamıştım iyi oldu, şimdi ağrısa da yok böbreğim, yok safra kesem, yok dalağım diye evham etmeyeceğim, ağrıyı çekip oturacağım. Çoğunun keyfi yerinde, bir-ikisinde hafif mızıltılar varmış, yazdığım gibi öldürmek için yeterli değilmiş 😂

Eylül ayı kitaplar açısından verimli, seyirlik açısından kısır geçti, zaten Eylül ne ara geçti anlamadım. Ekim ayında görüşmek üzere sizlere Kurtuluş Parkı'mızın "Sarı Kız"ı ile veda edeyim, biz ona "Kuşlu Kadın" diyoruz ki çok daha uygun bir isim bence. Kalın sağlıcakla...

ANKARA/EYLÜL-GİDENLERE

Ankara bu yıl yazın beklenmedik sıcaklarından bıkmış olmalı ki acilen sonbahara geçiş yaptı, sanırım sadece Ankara değil, bütün Türkiye böyle. Yağmur, yaş ve cidden soğuk. Henüz kombiyi yakmadık, umarım bu durum geçicidir de Antalya'ya dönene kadar gerek duymayız. 

Hava bir yandan ruhumu karartırken dünkü telefon da katmerledi. Annemin iki erkek kardeşi, yani iki dayım vardı, hep bir teyzem olmasını istemiş, teyze yokluğunu annemin kuzenleriyle gidermiştim. Küçük dayım öleli 24 yıl oldu, tam da babasının öldüğü yaşta, 55'inde ayrıldı bu dünyadan. Oysa o erken sayılacak ölümün endişesini hep büyük dayım yaşardı, "Babam 55'inde öldü, ben de o yaşta öleceğim" diye diye 55'i atlamış ve rahatlamıştı ki nöbeti kardeşi devraldı. Küçük dayımın ölümü annem için tam anlamıyla bir yıkım oldu, zira kardeşten öte çocuğu gözüyle bakardı ona aralarındaki 14 yaşa istinaden. Ardından üç yıl dayanabildi. 

Büyük dayım pilottu, silahlı kuvvetlerden emekli olduktan sonra Türk Hava Yolları'na geçmiş ve uzun yıllar kaptan pilot olarak görev yapmıştı. Tam anlamıyla janti bir tipti, yakışıklıydı (anneannemin erkek versiyonu), şıktı, hatta bazen frapandı. Gömlek ve renk seçimlerine çaktırmadan gülerdik kız kardeşle. Saçına, başına, temizliğine, ütüsüne itina eder, hep güzel kokardı. Sesi çok güzeldi, Türk Sanat Müziği'ni çok sever, usulünce söylerdi. Eline ilk kez aldığı bir enstrümandan bile dinlenebilecek kalitede ses çıkarmayı başarırdı. Özellikle akordeonu çok iyi çalardı, yeşil renkli akordeonu gözümün önüne geldi şimdi. Çok da güzel dans ederdi, düğünlerde eşiyle piste çıkınca insanlar gözlerini onlardan alamazdı. Babamla çok iyi anlaşırlardı, keyifleri yerindeyse iki kadeh parlatır ve çok eski komşumuz Faruk Abi'nin öğrettiği şarkıyı mutlaka söylerlerdi:

Viva la viva la viva la amour
Viva la amour
Viva la company

Anneannem başka dilde söylenen her sözde olduğu gibi bunda da bir kilise ayini tınısı bulur, "Vangil çığırman" diye kızardı, asıl kızdığı şerefe kaldırılan bardakların içindekineydi, dedemden çok çekmişti çünkü bu yüzden. 

Küçük dayımla doğduğum gün tanışmıştım, çünkü yemem için bir çikolata alıp hastaneye, doğum yapan annemi ziyarete gelmişti. Büyük dayımla tanışmam biraz geç oldu, gerçi o benimle tanışmıştır mutlaka ama ben hatırlamıyorum, zira o zamanlar İzmir'de olan Harp Okulu'nda öğrenciydi. Dedemin ölümünden sonra yalnız bırakmamak adına bir süre anneannemle birlikte oturduk. Bir sabah uyandığımda evde yabancı bir adam gördüm, 5 yaşındaydım. "Merhaba, beni tanıdın mı?" dedi, boş boş baktım, ilk kez görüyordum. Sonra, "Bak burada ne var" diyerek oda kapısının üst pervazını işaret etti. Kafamı kaldırdığımda kırmızı bir şey çarptı gözüme, merak ettim ama soramadım, çok utangaç ve çekingendim. Üstelik bu adam kimdi? Sonra o adam uzandı ve o kırmızı şeyi alıp avcuma koydu. Miniminnacık iki tahta takunyaydı. Üzeri kırmızı kumaşla kaplı, telkari işlenmiş süsleri olan, tam ağzıma-pardon evcilik oyunlarıma-layık iki minyatür takunya. Yıllarca benimle kaldı onlar, sonra ne oldu bilmem, büyüme sıkıntılarının kara deliklerinde kaybolmuştur muhtemelen. 

İşte o kırmızı takunyalarla tanıştığım dayımın dün ölüm haberi geldi. İstanbul'da yaşıyordu, epeydir bağlantımız yoktu, zira on yılı aşkın süredir giderek dozu artan bir demans yüzünden çevreyle ilişkisi kesilmişti. Çektiklerinden kurtulduğunu düşünerek avunmak istiyorum, anılarıyla kalbimde hep yeri olacak. Belki üç kardeş orada buluşmuşlardır, anne ve babalarıyla çocukluklarına dönmüşlerdir. Ruhları şad olsun...

Annemle babamın düğünü, önde iki kardeş

Bu da yıllar sonra, dayım, annemin dayısı ve babam

Arkada anneannemin oturduğu apartman, karlı bir günün anısı