PAZAR ŞENLİĞİ

Uzun zamandır ilk kez pazara çıktım bugün, öyle güzeldi ki... Sabaha karşı yağan yağmurla parlayıp ışıldamış, sonbahar renklerini taşıyan meyve sebzelerle gökkuşağı görünümü almış tezgahların arasında iki tur attım, önce gözümle seçip peyledim, sonra geri dönüp almaya başladım. Her mevsim kendi rengini getiriyor pazara, bu mevsimin rengi sarı ve turuncu. Ara ara yanık kahveler, koyu yeşiller de sokuluyor palete, ortaya çıkan şahane bir sonbahar peyzajı oluyor.

Bol bol balkabağı vardı bu hafta, portakal, mandalina, yeşil yaprakları üstünde çıtır havuçlar ve bir de asıl isminin ne olduğunu bir türlü kavrayamadığım parlak turuncu meyve; bizim evde Bağdat hurması denirdi, bazıları Trabzon hurması diyor. Daha küçük ve olgunlaşmadan da yenebilen cinsine Cennet elması adı veriliyor sanırım, Antalya'da ise tamamına saçma sapan bir isim takmışlar: "Amme". Bir meyveye yakışabilecek en son isim budur herhalde. Zaten yıllardır bu memlekette yaşarım hala bazı meyve ve sebzelerin yöresel isimlerine alışamadım. Benim onca yıl "yenidünya" ya da "Malta eriği" diye bildiğim ilkbahar müjdecisi meyvenin adı burada "muşmula". Bugün pazardan satın aldığım ve yemeye bayıldığım kahverengi, bol çekirdekli, yumuşacık minik meyvenin adı da "muşmula", peki hangisi doğru? Terenin adı "gerdeme", semizotununki "töğmeken" yerel lehçede, alışamasam da öğrendim artık, yabancılık çekmiyorum.

Sebze-meyvenin yanısıra çiçek cennetiydi bugün pazar, koca koca demetler sudan ucuz, o yüzden sonbahar kokulu, bir kucak dolusu kasımpatı da benimle birlikte geldi eve. En sevdiğim çiçeklerden biridir; kalender, iddiasız ama direngen ve dayanıklı. Kırları hatırlatan güzel kokusu da cabası. Yıllar önce hangi yazarındı hatırlamıyorum, bir yazısını okumuştum. Krizantem nasıl bir çiçektir diye merak eder dururmuş, Uzakdoğu öykülerinde çokca geçtiği için de, egzotik, pahalı, nadir bir çiçek olduğunu sanırmış. Sonra krizantemin kasımpatı olduğunu öğrenmiş ve çok şaşırmış. Şöyle diyordu mealen: "Gözümde büyüttüğüm krizantemin kasımpatı olduğunu öğrenince birden krizantem değerini yitirdi, kasımpatı ise değer kazanıp sınıf atladı". Benim gözümde her zaman değerli olan kasımpatlarımı evdeki vazolara dağıtmak bir saatimi aldı, aç gözlülük edip o kadar çok almışım ki ama ne iyi etmişim, odalar şenlendi.

Bu bir demet, tazecik yaban mersinini tezgahın birinde görünce adeta üstüne atladım. Şimdi evdeki en devasa vazonun içinde süzülüyor, öyle de güzel kokuyor ki. Yanından her geçişte saçlarını okşuyor, meyvelerinden bir-iki tane koparıp ağzıma atıyorum. Satıcı yapraklarını kaynatıp içmemi önerdi ama ben onu kokusu ve görünüşü için aldım, kuruyup çirkinleşene ve meyvelerini yiyip bitirene kadar evimin misafiri olacak. 

Pazarla şenlenen bir günün sonunda huzurdan ayrılırken derim ki, yarın sabah saat 07.30'da "İmza: Kızın"ın yaratıcı ekibi CNN Türk'deki "Güne Merhaba" programında olacak. Erken kalkanlar kaçırmasın. Kalın sağlıcakla...

YEŞİL YEŞİL

 

Bu sabah ilk işim dişimdi, işlerimi genellikle kafiyeli yaparım, hem de zengin kafiye, bana da o yakışır zaten. Dişçi amcası dişimi muayene ettikten sonra ne yazık ki acı gerçeği ona değil bizzat bana iletti. Suç ağrıdığını ve kırıldığını sandığım özbeöz, hakiki, gerçek, bana ait kaç yıllık dişimde değil, geçen sene bu zamanlarda oraya taşınıp bitişik komşusu olan köprüdeymiş. Bilenler bilir o köprü geçen yılki 3D projemin ikinci ayağı olarak ağzıma yerleşmişti 8 daire kiralayarak. Ben geceleri uykuda çenemi sıkıp gıcır gıcır gıcırdatırken kendi dişime kıyamamış köprünün ayağı olan dişin üstündeki porseleni kırıvermişim meğerse. Tabii o kadar gıcırdatmaya köprü temellerinden sarsılmış ve gevşemiş, hava aldığı için de hem ağrı hem hassasiyet yapıyormuş. Buyrun buradan yakın, "hiçbirşey yapamam" dedi diş hekimimiz, "çıkarmaya çalışırken kırılabilir". El mahkum Ankara'ya gidene kadar bekleyeceğiz, gider gitmez de dişçi ablamıza başvuracağız bu sefer. Artık çıkarır yeniden mi yapar, tamir mi eder onun bileceği iş. Benim bilemeyeceğimse yaklaşık 2 ay bu ağrıyan ve kamaşan dişle ne yapacağım. Gitmişken alt çenede ufak bir dolgu yaptırıp ayrıldım muayenehaneden, pazara uğrayıp eve döndüm. Balkona çıktığımda da yukarıdaki manzarayla karşılaştım. Bizim Cukka nane saksısına 7 yıldızlı Dubai otelinde suit kiralamış petrol şeyhi gibi yerleşmiş. Kılını kıpırdatmadı beni görünce. Ben sinirlenip söylendikçe alık alık baktı suratıma, neden sonra kıçını kaldırıp şöyle bir etrafı süzdü ve uçup gitti ki ne göreyim. Arkadaş yumurtlamaya niyetlenmiş ve 3-5 kuru çam iğnesi getirip yuva niyetine benim yeni yeni canlanıp geliştiği için sevindiğim nanelerimin üstüne yerleştirmiş. Nane saksısı doğumevine dönüşmüş anlayacağınız. "Kusura bakma Cukka kardeş" dedim, "size fazla yüz verdik galiba, nanelerin arasına da doğurulmaz doğrusu". Saksıyı içeri aldım, yerine boş başka bir saksı yerleştirdim, çerçöpünü üstüne koydum, bilmem tenezzül edip gelir mi, yoksa daha lüks başka bir balkondaki 5 yıldızlı saksıyı mı tercih eder bilemem.

 

Diyette üç günlük yeşil çorba zamanı geldi. Diş hekiminin muayenehanesinden çıkınca mahallenin pazarına uğradım. Aman da aman pazara bahar gelmiş, ne bolluk ne bolluk; çilekler, çiçekler, yeşil yeşil otlar. Hem gözlere hem mideye şenlik. Köylü kadınlarda hangi otu bulduysam topladım, eve gelip yıkadım pakladım ve yeşil çorbamı pişirdim. Yeşilliklerim çorbaya dönüşmeden önce sizin için poz verdiler. Pazı, brokoli, kereviz, maydanoz, ebegümeci, semizotu, dereotu, yeşil soğan, kabak, yeşil biber ve bir küçük kök kereviz doğranıp porsiyon başına 1 çorba kaşığı aşurelik buğdayla tencereye girdi. Pişince kaseye aktarıldı ve içine bir tatlı kaşığı zeytinyağı ilave edilip lüpletildi öğlen öğünü olarak. Çok lezzetli olduğunu söyleyemeyeceğim ama mideye ve bünyeye iyi geleceği kesin. 

Efendim bu da "acı filiz", "dikenucu", "yabani kuşkonmaz" ya da "tilkişen" gibi isimlerle anılan bitki. Kendisi akşam yemeğim olarak bünyeme dahil olacak. İlk kez yiyeceğimi itiraf edeyim, satın alırken yaşlı bir teyze nasıl yapacağımı tarif etti. Yeşil soğanla kavrulup yumurta kırılacakmış üstüne. Bir başka satıcıdan "arapsaçı" ya da "rezene" denen anason kokulu otlardan alırken şık giyimli, hoş görünümlü çok yaşlı bir hanım kolumdan tuttu, "ay ben seni tanıdım, sen kimin kızıydın dur bakayım" dedi. "Benzettiniz galiba" derken "Giritli değil misin sen?" dedi, olmadığımı söyleyince de "E nereden biliyorsun bakayım sen arapsaçını" diye sordu. Sonra aramızda ufak bir sohbet gelişti, ben Giritli arkadaşımdan bahsettim, o otun fasulyeyle yapılacak değişik bir tarifini verdi, birbirimize afiyet olsun diyerek ayrıldık. Pazar iyi birşey ya, meyhaneden sonra en iyi muhabbet pazarda gelişiyor:))

Sadece ot almadık herhalde pazardan, bu kırmızılı sarılı lale ve aşağıdaki şebboylar da günün çiçek ganimetleri oldular. Şebboylar pek güzel kokuyorlar, lalemse pek zarif.

Şimdi gidip bir kahve yapıp kitabımı okuyayım. Bu akşam bir müzikal izlemeye gideceğim, "Batı Yakasının Hikayesi". Onunla ilgili havadisler yarına, kalın sağlıcakla...

PAZAR OLA

Bugünü arife sanan benden başka bir şaşkın var mı merak ediyorum. Tüm gün haldır haldır koşturup son hazırlıkları tamamlamaya çalıştım gelen bayramdır diyerek, hay benim kafama. Üstelik tam önümde de kocaman rakamlarıyla bir takvim duruyor. Bu nasıl bir bayram aşkıdır ki vaktinden evvel getirmeye çalışıyorum, ah ah Allah ıslah etsin beni. 

Sabah koştur koştur pazara gittim, hala özlem giderememişim ki ikinci haftadır sabahın köründe damlıyorum. Pazar pazar değil açık hava eczanesi mübarek, doktora ilaca gerek yok. Antibiyotik mi gerekti, geçin bir kalem reçeteyi eczaneyi, buyrun işte:

 

Üstelik tatlı mayoş, ister ye, ister sık suyunu iç. Tek sakıncası leke yapar, üstünüze damlatmamaya özen gösterin. Antibiyotiklik işim yok tansiyon, kolesterol, şeker derdim var diyorsanız onun da çaresi pazarda, atın ilaçları yiyin alıcı, sudan ucuz üstelik, 1 TL.

Alıcın komşusu İspanyol soylusu gibi, upuzun bir ismi var, hangisini beğenirsen onu söyle: Döngel, muşmula, beşbıyık.

 

Caneriği gibi değil mi, bu aralar yaptınız yaptınız, yoksa yağmuru yedi mi kurtlanır, o yüzden bir an önce dilinip ya da kırılıp acısının giderilmesi için hergün suyunun değiştirilmesi gerekli. Sonra da tuzlu suda salamura edilecek.

İncirle hurmanın kardeşliği böyle oluyor. Pazar güzeldi; rengarenk, capcanlı, taptaze. İnsanın gördüğü herşeyi alası geliyor. Ara mevsim olduğundan hem yaz, hem kış sebzeleri yayılmış tezgahlara gelene geçene göz kırpıyor. Taşıma özürümden dolayı almaktan çok gözümü gönlümü eğlendirdim döndüm. 

Budur bugünün vukuatı, şimdi gider elimde yaşlanan Zemberekkuşu'nu okumaya devam ederim. Cümleten hoşçakalın...